Kỹ Thuật Chuyển Đổi Giới Tính Cá Rô Đơn Tính

Làm sao chuyển đổi giới tính cá rô

 

 

 

- Trong ao nuôi cá rô phi thì cá đực luôn nhanh lớn hơn cá cái do cá cái trong thời gian ấp trứng thường nhịn ăn. Nếu trong ao nuôi toàn cá đực thì toàn bộ năng lượng thức ăn cá đều dùng cho mục đích tăng trưởng, không dùng vào sinh sản nên cá lớn nhanh và đồng cỡ. Chính vì vậy mà khi nuôi cá rô phi thương phẩm, người nuôi thường thích nuôi cá đực hơn

- Để có nhiều cá đực đáp ứng cho nhu cầu phát triển chăn nuôi, nhiều nước trên thế giới đã nghiên cứu dùng một loại hormon trộn vài thức của cá, cho cá rô bột ăn (cá mới nở 3-4) ngày hoặc dùng phương pháp tắm cho cá rô rong hormon để chuyển giới tính của cá rô

- Ở châu Á, Thái Lan là nước có nhiều kinh nghiệm về công nghệ chuyển giới tính cá rô từ những năm 1990-1994. Ở nước ta ngay từ năm 1994, các Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản đã tiếp nhận công nghệ chuyển đổi giới tính cá rô từ Viện Công nghệ châu Á (AIT). Đến năm 1995 đã sản xuất thành công

- Các loại hormon để chuyển giới tình cá rô là: MT (17 methyl estestosteron) và ET (17 ethynyltestosteron). Hiện nay, được dùng phổ biến là loại MT và các bước của công nghệ chuyển đổi giới tính cá rô như sau:

 

Phối trộn hormon vào thức ăn của cá:

 

Lấy 60mg MT hoặc ET hòa vào 0,7 lít rượu ethanol 95% đun dung dịch này trộn với 10g vitamin C vào kg bột cá (trước khi đun dung dịch này nên phơi trước cho bay hết mùi rượu).

 

Cho cá rô đẻ, thu trứng, cá bột đem đi ấp

 

Phân Biệt Cá Cái và Cá Đực

 

 

- Chọn cá bố mẹ có khối lượng từ 100-200g/con thả vào giai (có lưới không lọt) hoặc vào bể với mật độ 5-6 con/m vuông, tỷ lệ cá đực cá cái là 1: 1. Sau khi thả từ 5-7 ngày kiểm tra miệng cá cái để thu trứng và chu kỳ thu trứng là 7 ngày một lần

 

- Đem trứng ấp ở bình với nhật độ 90.000 trứng/lít, ấp riêng từng pha I, II, III, IV, lưu tốc nước trung bình là 4 lít/phút

 

- Đem trứng sắp nở (từ pha IV) sang ấp ở khay, mật độ 10.000 trứng/lít, lưu tốc nước 2 lít/nuớc ấp cho đến khi trứng nở thành cá bột và cá bột tiêu hết noãn hoàng

 

QUI TRÌNH ÉP GỐNG & NUÔI THƯƠNG PHẨM 

 

 

Xử lý cá bột trong giai bằng cách cho cá bột ăn thức ăn có chứa hormon

* Mật độ cá bột trong giai là 15 con/m vuông, thời gian xử lý trong giai là 21 ngày

* Lượng thức ăn cho cá bột tính theo phần trăm khối lượng cá và tùy theo cỡ cá, mức độ sử dụng thức ăn của cá, có thể dựa vào tỷ lệ sau:

* Tuần đầu tiên: 25% - Tuần thứ 2:20% - Tuần thứ 3: 15% - Tuần thứ 4: 10%

* Sau 21 ngày đem cá bột ra ương ở ao thành cá hương. Cũng có thể ương cá hương ở trong giai chứa.

- Hiện nay việc chuyển giới tính cho cá chủ yếu áp dụng cho loài cá rô dòng Oreochroxeis niloticus. Công nghệ sản xuất giống cá đơn tính đực trong giai chứa đã được triển khai rộng rãi ở các cơ sở sản xuất giống cá các tỉnh. Tuy nhiên công nghệ này chỉ đảm bảo đạt tỷ lệ khoảng 95%, vì thế vẫn còn hiện tượng lẫn cá cái đẻ trứng. Bởi vì để có lượng cá bột đồng đều về kích cỡ và giai đoạn phát triển

- Trước khi đưa vào xử lý hormon là rất khó, bởi khi thu trứng phải phân chia chính xác chúng thành từng nhóm tương ứng với 4 pha phát triển khác nhau theo màu sắc để có biện pháp xử lý riêng. Mặt khác phần lớn cá bột đã hấp thu hormon chuyển giới tính ăn. Song do tính ăn, tính cạnh tranh, bệnh tật và các yếu tố khác về môi trường cũng như về di truyền cũng có thể ngăn trở việc hấp thụ thức ăn đã xử lý hormon. Chính vì vậy mà khó có thể đạt tỷ lệ cá đực 100%.

 

Ngoài phương pháp chuyển giới tính cá bằng trộn hormon vào thức ăn, còn phương pháp ngăn tấm có cá rô bột trong hormon

Cách làm: Chọn cá rô bột ở tuổi 17 ngày sau khi nở ngâm trong dung dịch hormon MT nồng đô 3ppm trong thời gian từ 3-4 ngày. Phương pháp này thường đạt tỷ lệ đực từ 80-85% và tỷ lệ sống sau khi xử lý từ 70-80%, vì vậy phương pháp này ít được sử dụng.

Theo các chuyên gia theo dõi về nuôi cá rô còn sót lại không đạt tính đực cho thấy: Một số ít trong số này sẽ bị vô sinh, số còn lại vẫn có khả năng đẻ trứng bình thường ở nhiệt độ 25 độ C, tuy nhiên số lượng cá này không đáng kể so với cá đực

 

Công nghệ chọn giống cá rô dòng Gift

 

Tuyển chọn và nuôi vỗ cá bố mẹ và lai giống

 

- Chọn cá bố mẹ khoẻ mạnh, không dị hình, không sây sát, cá đực và cá cái có kích thước tương đương nhau để hạn chế cá đực tấn công cá cái trong quá trình ghép gia đình

- Cá đực và cá cái được nuôi riêng ở các giai thưa có kích thước 20m2, với thức ăn có hàm lượng đạm 18-20%, mức ăn 2% trọng lượng cơ thể/ngày. Mật độ thả 3-5 con/m2

 

 

Ghép cho sinh sản

 

- Chọn cá bố mẹ đã thành thục, có nguồn gốc từ các gia đình khác nhau để ghép thành các gia đình mới

- Cá đực và cá cái có kích thước tương đương được đưa vào các giai có diện tích 3m2 để cá đẻ tự nhiên theo tỉ lệ ghép đực:cái là 1:2

 

 

Thu và ương cá bột

 

- Khi quan sát thấy cá bột xuất hiện trên mặt nước thì tiến hành thu và chuyển sang giai 1m2 để ương cá bột. Mật độ thả 250 con/gia đình/giai

- Cho cá ăn cám bột có hàm lượng đạm 25-30%. Khẩu phần ăn bằng 7-10% trọng lượng cơ thể/ngày.

 

Uơng cá giống

 

- Khi cá bột đạt 1-2g sẽ chuyển sang ương trong giai 3m2. Mật độ thả 150 con/gia đình/giai

- Cho cá ăn bằng thức ăn bột có hàm lượng đạm 25-30%. Khẩu phần ăn bằng 5-7% trọng lương cơ thể/ngày.

 

Đánh dấu các gia đình cá

- Khi cá giống đạt kích thước 10-15g/con, tiến hành đánh dấu các gia đình để nuôi chung trong ao

- Chọn ngẫu nhiên 40 con/gia đình để đánh dấu, thả nuôi chung trong ao cho đến khi thu hoạch

- Chọn ngẫu nhiên 20 con/gia đình, đánh dấu điện tử, giữ trong các giai mau để làm thí nghiệm chịu lạnh.

 

Chăm sóc cá nuôi trong ao

 

- Hàng ngày cho cá ăn thức ăn có hàm lượng đạm 18-20%, khẩu phần ăn 3-5% trọng lượng cơ thể/ngày

- Thay nước và cân trọng lượng hàng tháng để điều chỉnh thức ăn cho phù hợp.

 

Thu hoạch cá thí nghiệm

- Hạ từ từ mức nước ao, dùng lưới thu cá chuyển sang các giai thưa

- Đọc toàn bộ dấu điện tử và cân trọng lượng của từng con tương ứng

- Chọn lọc những cá thể và gia đình có giá trị di truyền tốt làm cá bố mẹ cho quá trình chọn giống năm sau ./.

 

Kính chúc bà con chăn nuôi thành công

Các bài khác